Lượng gừng, nghệ xuất khẩu 9 tháng 2026 tăng hơn 50% nhưng kim ngạch lại giảm. Doanh nghiệp nhập khẩu xốt, gia vị cần đọc số liệu này thế nào?

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), 9 tháng đầu năm 2026 Việt Nam xuất khẩu 26.525 tấn gừng, nghệ và gia vị khác, tăng 50,1% so với cùng kỳ. Tuy vậy, kim ngạch giảm 5% còn 45,9 triệu USD, nghĩa là giá trị bình quân mỗi tấn giảm khoảng một phần ba.

Củ gừng tươi và gừng thái sợi trên thớt gỗ bên bát nước chấm

Củ gừng tươi, gừng thái sợi và bát nước chấm có ớt thái lát trên thớt gỗ (Ảnh minh họa tạo bằng AI)

1. Xuất khẩu gừng, nghệ Việt Nam năm 2026 diễn biến ra sao?

Lượng tăng mạnh nhưng doanh thu không tăng theo. Số liệu sơ bộ của VPSA, được báo Dân trí đăng ngày 16/10/2026 và Thời báo Ngân hàng đăng ngày 20/10/2026, cho thấy từ tháng 1 đến tháng 9/2026 Việt Nam xuất 26.525 tấn gừng, nghệ và gia vị khác, đạt 45,9 triệu USD.

Thời báo Ngân hàng tính giá trị xuất khẩu bình quân khoảng 1.730 USD/tấn, giảm gần 36,7% so với cùng kỳ 2025. Tờ báo cũng lưu ý đây là bình quân của cả nhóm hàng, không phải giá của từng loại gia vị: thay đổi cơ cấu mặt hàng, chất lượng và thị trường đều có thể kéo con số này xuống.

2. Thị trường nào đang mua gừng, nghệ Việt Nam?

Châu Á chiếm phần lớn. Các thị trường châu Á nhập gần 22.000 tấn, tăng 69,2%, tương đương khoảng 83% tổng lượng. Riêng ba thị trường lớn nhất đã chiếm 60,8%.

Thị trường / chỉ tiêu	9 tháng 2026	So với 9 tháng 2025
Tổng lượng (gừng, nghệ, gia vị khác)	26.525 tấn	+50,1%
Tổng kim ngạch	45,9 triệu USD	-5%
Giá trị bình quân	~1.730 USD/tấn	khoảng -36,7%
Ấn Độ	gần 5.600 tấn	+21,8%
Indonesia	gần 5.600 tấn	+61,6%
Bangladesh	hơn 5.000 tấn	gấp hơn 25 lần (từ 195 tấn)
Châu Âu	hơn 2.400 tấn	-14,5% (Đức +39,3%, hơn 1.000 tấn)
Hoa Kỳ	gần 1.300 tấn	không có số so sánh
Châu Phi	1,5% tổng lượng	+230%

Nguồn: số liệu sơ bộ VPSA qua Dân trí (16/10/2026) và Thời báo Ngân hàng (20/10/2026).

Theo Dân trí, riêng Bangladesh đóng góp hơn 4.800 tấn, khoảng 54,3% lượng tăng thêm. Nếu không có khách hàng này, mức tăng trưởng sẽ khiêm tốn hơn nhiều.

2.1 Gừng, nghệ Việt Nam được xuất khẩu dưới dạng nào?

Theo Dân trí, gừng Việt Nam chủ yếu xuất ở dạng đông lạnh, bên cạnh sản phẩm chế biến dùng làm gia vị. Doanh nghiệp đang mở rộng sang gừng sấy, bột gừng, bột nghệ, tinh bột nghệ và chiết xuất curcumin. Bộ Nông nghiệp và Môi trường ước diện tích trồng khoảng 45.000 ha (Quảng Ngãi, Nghệ An, Lâm Đồng, Gia Lai), sản lượng 2025 khoảng 120.000 tấn gừng và 80.000 tấn nghệ. Nghệ Việt Nam được đánh giá có hàm lượng curcumin khoảng 3–5%.

3. Đà xuất khẩu có đang chậm lại?

Có, tốc độ giảm dần qua từng quý. Số liệu VPSA do Dân trí dẫn cho thấy quý I đạt khoảng 13.000 tấn, quý II hơn 9.300 tấn và quý III chỉ hơn 4.200 tấn. Mức tăng 9 tháng chủ yếu đến từ nửa đầu năm và một số thị trường châu Á.

Nguồn cung là điểm yếu thứ hai. Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA, cho biết việc chưa có vùng nguyên liệu đủ lớn, đạt chuẩn khiến xuất khẩu gia vị còn bấp bênh; vùng trồng nhỏ lẻ, rải rác cũng làm doanh nghiệp khó xác nhận diện tích và sản lượng cho hồ sơ nguồn gốc. Châu Âu, nơi kiểm tra dư lượng và truy xuất chặt nhất, lại là thị trường giảm lượng.

4. Doanh nghiệp mua xốt, gia vị nên kiểm tra gì lúc này?

Giá trị xuất khẩu bình quân giảm không có nghĩa nguyên liệu cho công thức của bạn sẽ rẻ hơn. Doanh nghiệp có thể áp dụng các bước sau khi mua gừng, nghệ hoặc xốt thành phẩm có chứa chúng:

So sánh đúng loại. Yêu cầu báo giá theo đúng dạng (đông lạnh, lát sấy, bột) và cấp hàng; mức giảm 36,7% là bình quân của nhóm hàng hỗn hợp.
Yêu cầu hồ sơ theo lô. COA cho từng lô, kèm giấy chứng nhận y tế và chứng nhận xuất xứ mà thị trường của bạn yêu cầu; xem thêm hướng dẫn chứng từ xuất khẩu xốt Việt Nam sang Mỹ và EU.
Hỏi rõ nguồn nguyên liệu. Với vùng trồng nhỏ lẻ, hãy hỏi nhà cung cấp cách gắn từng lô với vùng trồng trước khi dựa vào đó để truy xuất.
Ghi rõ chỉ tiêu màu và độ cay. Với nghệ, thống nhất khoảng curcumin trong bảng thông số thay vì "màu đẹp"; với gừng, thống nhất dạng và độ ẩm.
Kiểm tra trước khi đóng hàng. Với đơn lớn, nên thuê kiểm tra độc lập; tham khảo cẩm nang kiểm tra trước giao hàng xốt nhập khẩu.

5. Ý nghĩa với nhà nhập khẩu và chủ thương hiệu

Tín hiệu đáng chú ý hơn với chủ thương hiệu là xu hướng chuyển sang sản phẩm gừng, nghệ chế biến, phù hợp với người mua cần gia vị dùng ngay thay vì củ thô. CiCook là nhà sản xuất đã đăng ký cơ sở với FDA Hoa Kỳ, đạt ISO 22000:2018 và HACCP, cấp COA cho từng lô, phát triển gia vị OEM, ODM như các dòng gia vị bột ướp.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao lượng gừng, nghệ xuất khẩu tăng mà kim ngạch lại giảm?

Giá trị bình quân của nhóm hàng giảm khoảng 36,7%. Thời báo Ngân hàng cho rằng nguyên nhân có thể là giá giao dịch, thay đổi cơ cấu mặt hàng hoặc cơ cấu thị trường; số liệu tổng hợp chưa đủ để xác định nguyên nhân chính.