FOB, CIF, FCA hay DAP? Hướng dẫn dễ hiểu cách chọn điều kiện Incoterms 2020 khi nhập khẩu một container xốt Việt Nam.

Với lô xốt đóng container từ Việt Nam, FCA, CPT hoặc CIP thường phù hợp hơn FOB, CFR hay CIF, vì container thường được giao cho người vận chuyển trước khi xếp lên tàu. Hãy chọn điều kiện theo việc ai đặt cước, ai mua bảo hiểm và ai làm thủ tục nhập khẩu.

Lối đi dài trong kho với giá kệ xanh cam chất đầy thùng hàng và một xe nâng tay màu vàng

Giá kệ chất thùng hàng trong kho, nơi thùng hàng xuất khẩu chờ được lấy đi (ảnh minh họa)

1. Incoterms quyết định những gì trong hợp đồng nhập xốt?

Incoterms quy định ai sắp xếp và trả tiền cho từng chặng, rủi ro chuyển từ người bán sang người mua ở điểm nào, và ai làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu. Bộ quy tắc do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành; phiên bản hiện hành Incoterms 2020 có 11 điều kiện, theo Cục Quản lý Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ.

Bảy điều kiện dùng cho mọi phương thức vận tải, bốn điều kiện chỉ dùng cho đường biển và đường thủy nội địa. Incoterms không quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu hay cách thức, thời hạn thanh toán, nên các nội dung này cần điều khoản riêng trong hợp đồng mua bán.

2. Tóm tắt Incoterms 2020 cho doanh nghiệp nhập xốt

Bảng dưới tóm tắt điểm chuyển rủi ro và bên đảm nhận các việc chính theo từng điều kiện, dựa trên Cục Quản lý Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ và Phòng Công nghiệp và Thương mại IHK Giessen-Friedberg (Đức).

Điều kiện Phương thức vận tải Rủi ro chuyển sang người mua Bên trả cước chính Thủ tục xuất khẩu Thủ tục nhập khẩu
EXW Mọi phương thức Hàng sẵn sàng tại địa điểm chỉ định của người bán Người mua Người mua Người mua
FCA Mọi phương thức Hàng giao cho người vận chuyển của người mua tại địa điểm chỉ định Người mua Người bán Người mua
FOB Chỉ đường biển Hàng đã xếp lên tàu tại cảng bốc hàng Người mua Người bán Người mua
CFR / CIF Chỉ đường biển Hàng đã xếp lên tàu; người bán trả cước đến cảng đích (CIF có thêm bảo hiểm) Người bán Người bán Người mua
CPT / CIP Mọi phương thức Hàng giao cho người vận chuyển của người bán; người bán trả cước đến nơi đến chỉ định (CIP có thêm bảo hiểm) Người bán Người bán Người mua
DAP / DPU Mọi phương thức Hàng tại nơi đến chỉ định, sẵn sàng dỡ (DAP) hoặc đã dỡ (DPU) Người bán Người bán Người mua
DDP Mọi phương thức Hàng đã dỡ tại nơi đến chỉ định Người bán Người bán Người bán

FAS, điều kiện đường biển thứ tư, ít dùng cho xốt đóng gói nên không đưa vào bảng. Nguồn: trade.gov; IHK Giessen-Friedberg.

2.1 Dùng FOB cho container xốt có sai không?

Không sai, nhưng thường không khớp thực tế. IHK Giessen-Friedberg lưu ý FOB không phù hợp khi hàng được giao cho người vận chuyển trước khi lên tàu, vốn là chuyện thường gặp với container, và đánh giá FCA phù hợp với vận tải container. Cũng theo IHK, với hàng container nên dùng CPT thay CFR và CIP thay CIF.

2.2 Mua theo CIF thì lô xốt được bảo hiểm toàn bộ chưa?

Chưa chắc. Theo CIF và CIP, người bán mua bảo hiểm vận chuyển ở mức tối thiểu, và phiên bản 2020 đã điều chỉnh mức bảo hiểm cho sát thực tế, theo IHK. Doanh nghiệp nên đối chiếu hợp đồng bảo hiểm với giá trị lô hàng và mua thêm nếu cần.

3. Doanh nghiệp nhập khẩu hay vướng ở đâu?

Phần lớn vướng mắc đến từ việc chọn điều kiện không khớp với cách hàng thực sự di chuyển.

  • FOB cho hàng container. Container đã niêm phong thường đến cảng trước khi xếp tàu, nhưng trên giấy tờ rủi ro vẫn thuộc người bán cho đến khi hàng lên tàu.
  • EXW khi cần thủ tục xuất khẩu. Theo EXW, người mua tự làm thủ tục xuất khẩu tại Việt Nam; IHK khuyên thận trọng khi cần tờ khai hoặc giấy phép và gợi ý dùng FCA.
  • DDP ở nước ngoài. DDP đặt việc làm thủ tục nhập khẩu tại nước đến lên người bán, điều mà nhà cung cấp nước ngoài có thể không làm được.
  • Địa điểm mơ hồ. Mỗi điều kiện cần một địa điểm hoặc cảng cụ thể; ghi "FOB Việt Nam" dễ dẫn đến tranh chấp.

4. Ghi Incoterms vào hợp đồng mua xốt thế nào?

  1. Ghi rõ phiên bản và địa điểm. Ghi điều kiện, địa điểm cụ thể và phiên bản, ví dụ "FCA [cảng/kho chỉ định], Incoterms 2020".
  2. Chọn điều kiện theo bên đặt cước. Nếu đơn vị giao nhận của bạn đặt tàu, dùng nhóm F; nếu nhà cung cấp đặt tàu, dùng nhóm C. Bài cước container xuất khẩu xốt gia vị phân tích các yếu tố tác động chi phí này.
  3. Thống nhất bảo hiểm riêng. Với CIF hoặc CIP, thỏa thuận mức bảo hiểm cần thiết; với các điều kiện khác, bên chịu rủi ro nên mua bảo hiểm.
  4. Thêm điều khoản thanh toán và quyền sở hữu. Incoterms không quy định hai nội dung này, nên phải ghi trong hợp đồng.
  5. Gắn chứng từ và kiểm tra với điểm giao hàng. Thống nhất bộ chứng từ xuất khẩu xốt gia vị Việt Nam người bán cung cấp, và lên lịch kiểm tra trước giao hàng trước khi rủi ro chuyển giao.

5. Ý nghĩa với nhà nhập khẩu và chủ thương hiệu

Với doanh nghiệp nhập hàng nhãn riêng hoặc phân phối, điều kiện phù hợp là điều kiện khớp với bên kiểm soát cước, bảo hiểm và thủ tục hải quan ở từng chặng. CiCook sản xuất xốt OEM, ODM, nhãn riêng tại cơ sở đã đăng ký FDA và cấp COA cho từng lô.

Câu hỏi thường gặp

Incoterms 2020 có bao nhiêu điều kiện?

Có 11: bảy điều kiện cho mọi phương thức vận tải (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP) và bốn điều kiện cho đường biển, đường thủy nội địa (FAS, FOB, CFR, CIF).

Incoterms có quy định thời hạn thanh toán không?

Không. Incoterms không quy định điều khoản thanh toán hay việc chuyển quyền sở hữu; các bên cần thỏa thuận riêng trong hợp đồng mua bán.

Liên hệ CiCook để trao đổi đơn hàng xốt từ Việt Nam: trang liên hệ, hotline 0813 378 398 hoặc Zalo OA CiCook.

Nguồn tham khảo